About

 

Waadaaf Kakuu Oromummaa

  • Ani Oromoo dha jalqabaa hamma dhumaatti.
  • Oromummaan eenyummaa kooti.
  • Hunda dursee kan natti caalu Oromummaa kooti.
  • Oromummaa nan kabaja, nan jaal’adha, ittin boona.
  • Aadaan Oromoo aadaa kooti.
  • Oromiyaan biyya Oromooti Abbayiif Rayyaadha hanga Moyyaaleeti, Baaroodha hanga daanga Sumaaleetti.
  • Oromummaan bu’uura tokkummaa Oromooti.
  • Tokkummaan humna bilisummaati.
  • Nagummaaf badhaadhuma Oromootiif Waaqa nan kadhadha.
  • Eenyummaa Oromoo kabachiisuuf waadaa nan gala.
  • Kanaafuu mirga Oromootiif sodaa malee wareegamuuf nan kakadha.
  • Sabni Oromoo saba bal’aa baayyinni uummatasaa naannoo miliyoona 40’tti tilmaamamu yoo ta’u, Gaanfa Afriikaa keessaa lafa ballinni isaa akka kiilomeetir iskuweera 284,538 ta’u irra jiraatu. Oromummaanillee of keessaa ulaagaalee adda addaa qabaachuu mala. Akka namummaatti ilmaan namaa cufti waan wal isaan fakkeessu gara garaa qabaachuu ni danda’u;akkanumallee akka sabaatti miseesotni saba tokkoo waan wal isaan fakkeessu adda addaa ni qabu. Fakkeenyaaf eenyummaa/maalummaa (essence) namaa, kan lubbu qabeeyyii biraa irraa adda isa godhu, kanneen akka yaaduu, afaan fayyadamuu, sababeessu (reasoning), fi kanneen kana fakkaatan biroos caqasuun ni danda’ama. Gara sabaatti yeroo dhufnu, haaluma wal fakkaataan, sabni tokkos akka sabaatti saba biraarraa kan adda isa godhu eenyummaa dhuunfaa isaa ni qaba. Kanneen keessaa Aadaan-jechuuun aadaa uffannaa, aadaa fuudhaafi heerumaa, aadaa nyaataafi, kkf, Amantiin, Sirni siyaasaafi dinagdee muraasa caqasamuu danda’aniiidha. Eenyummaan nama dhuunfaa tokkoos ta’e saba tokkoo kanneen armaan olitti caqasuuf yaaleefi kanneen hin caqasamin hafan mara irraa kan uumameedha malee achi keessaa isa tokko qofa irratti kan bu’uureffeme miti. Isaan keessaa tokkichi namni itti hir’atu miseensa saba sanaa miti yookaan eenyummaa saba sanaa hin qabu jechuu miti. Kunis sababa mataa isaatii ni qaba. Kallattiin gara sababichaatti darbuun dura garuu qabxiilee lamaan armaan gadi jiran haa ilaallu.
    23eenyummaa3a0adhiigaanmoo0afilannoon3f-default


         Namni dhalachuu waan barbaadeef dhalate hin jiru. Akkanumallee nama irraa dhalatu, haadhaafi abbaa isaa, biyya keessatti dhalatu akkasumas saba keessatti dhalatu filatee namni dhalate hin jirru. Namni hundumtuu dhalateedhuma akkuma itti dhalatetti of arge. Dandeettii yaaduu, dandeettii nama bineensa biraa irraa adda baasu, illee yoo ta’e akkasuma filannoo ofiitiin wantoota hin argamne keessaa tokkodha- dandeettiin yaaduu nama ta’anii uumamuu qofaan waan argamuudha. Utuu binneensa kan biraa taanee uumamneerra ta’ee dandeettii yaaduu wajjin hin dhalannu turre. Namni tokko nama ta’ee hamma jirutti dandeetti yaaduu qabaachuu isaa jijjiiruu yookaan eenyummaasaa keessaa haquu hin danda’u. Garuu namni kamiyyuu yaadasaa akka barbaadetti jijjiiruu ni danda’a. Kanaaf wantoota eenyummaa saba tokkoos ta’e eenyummaa nama tokkoo ijaaran (constitute) keessaa wantooti jijjiiramuu danda’an garuu jijjiiramuun isaanii eenyummaa ofii guutumaa guutuutti nama hin dhabsiifneefi wantootni jijjiiramuu hin dandeenye garuu utuma danda’amee jijjiiramee immoo kan jijjiiramuun isaa eenyummaa ofii guutummaa guutuutti nama dhabsiisu yookaaan nama mulqu jira. Fakkeenyaaf akka waliigalaatti waa’ee nama yoo fudhanne, ‘danddeettiin yaaduu’ namaa waan jijjiiramuu hin dandeenyeedha- yooma jijjiiramellee waanti yaaduu hin dandeenye tokko nama ta’ee namummaa isaatiin itti fufuu hin danda’u.

We are Gadaa Hunde and Manette Ingenegeren; we started this business with the intention to make Oromo people happy by selling nice and useful things that have a connection with Oromiyaa. We want people to enjoy it and what we really like is when we get feedback to improve this website. The material (Meeshaalee) we sell is partly designed and produced by ourselves.

 

 

gadaahhundeBaga nagaan dhuftan/welcome

Maqaa koo Gadaa Hunde

Duraan dursee nagaan koo kan oromummaa qilleensa irraan isin haa gahu kabajamtoota sabboontotaa fii jaallatamtoota ilmaan oromoo hunda akkam jirtu fayyaa nagaa keessaanii jedhee ergan nagaa isin gaafadhee booda waanan jechuu barbaadu asiin gaditti akka argamu kana ta’a:-sunis akkuman jedhetti ergan nagaa koo isinitti dhaammadhee booda gara website harawaa kanatti baga nagaan dhuftan jechuudhan yaada kan koo kanan jalqabu yommuu ta’u itti aansee bu’uureffamni dabaree seenaa ummata oromoo kun maal irratti akka xiyyeeffatee fii maal hojjachuu akka barbaadnu yaada koo gabaabbinaan asiin gaditti barreessun barbaada.sunis akkuma beekamutti dabareen seenaa kun kan inni irratti xiyyeeffatee hojjachuu barbaadu seenaa ummata oromoo kan yeroo dheeraa dura turee sirna cunqursootatiin awwaalamee ture akkasumas haala yeroo ammaa kana oromiyaa keessa jiru irratti xiyyeeffatee hojii jalqabuuf erga karoora qabatee yeroo muraasa lakkaawwatee kan jiru yommuu ta’u haala rakkina tokko tokkootin hojii jalqabuu dhabuu isaatif dhiifama isin gaafachaa amma garuu haala karoorfateen hojii jalqabuu yoo baatellee yeroo ammaa kana hojii xixiqqaa jalqabuudhan ilmaan oromoo baayyee hirmaachisuu akka jalqabe itti dabalee isin beeksisuun barbaada.

Egaa bu’uureffamni dabaree seenaa kun akkuman asiin olitti tuquuf yaale kanatti hojii isaa walumaa galatti seenaa ummata oromoo irratti kan xiyyeeffate yennaa ta’u miseensota baayyee gurmeeffatee hojjachuu kan barbaaduu fii hirmaannaa ummata oromoo keessumatti haala tokkummaa irratti cimee ummatas cimsuu kan barbaadu yommuu ta’u hirmaannaan ummataa kunis tokkommaa irratti akka hundaa’uu fii qabsoo keenya kan fuula duraatif biyya keenya oromiyaa haala kamiin falmachuu akka dandeenyuu fii mirga abbaa biyyummaa keenyaas goonfachuu irratti ummata hirmachiisudhaan alkanii fii guyyaa hojjachuuf karoora erga qabatee baatota muraasaa lakkaawwatee jira.haata’u malee haala yeroo wajjin wal qabatee jiruu biyya ormaa kan boqonnaa hin qabnee fii jireenya jiruu deegaa wajjin walitti dabalamee hojiin website www.maddaseena.com harawaa kun akka of duuba harkifatu godhee jira.

Haaluma kanaan hojiin isaa ummata hirmaachisuu fii yaada dirree walaba ta’e irratti wal jijjiirrachuudhan adeemsa hojii keenyaa kan fuula duraa akkam ta’uu akka qabuu fii qabsoo keenya keessatti haalli rakkina guddaa ta’ee mul’achaa jiru maal akka ta’e ummata oromoo hunda warra mirga abbaa biyyummaa isaanii falmachuu barbaaduu fii quuqqaa oromummaa warra qabuu guutuu hirmaachisuu irratti hulaan isaa banaa kan ta’e website kun ammaas waamicha gochaa jiraachuu isaa itti dabalee isin beeksisuun barbaada.qabsoo bilisummaa oromoo keessatti rakkoolen ammaan dura turan yeroo ammaa kana ammoo sadarkaa kam irra akka jiranis ummata ubachiisuu kan barbaadnu yommuu ta’u yeroo ammaa kana olola jaleen wayyaanee OPDOn ummata oromoo jiddutti bittinsiteen umman ammi xiqqaan tokko addi bilisummaa oromoo guutumaan guututti badee jira kan jedhutti amanee waan jiruuf nuti ammoo addi bilissummaa oromoo yeroo ammaa kana bifa qabsoo isaa jijjirrachuudhan hojii boonsaa ta’ee fii fuula duraaf abdii guddaa kan qabu hojjachaa akka jirus ummatni bal’aan oromoo akka quba qabaatuu fii akka dammaqu irrattis alkanii fii guyyaa hojjachuuf karoorfatee jira.

Website harawaan kun hariiron isaa biyya keessaa fii biyya alaa guututti hidhata kan qabu yommuu ta’u dhaabolii siyaasaa warra biyya keessa jiranii fii warra biyya bakkee jiran wajjinis walitti hidhatee hojjachaa jiraachuu isaa akkasumatti galma tokkummaa oromoo kan yeroo ammaa sabboontota oromootin ijaaramaa jiru kana jajjabeessuu irrattis hojii guddaa akka qabuu fuu fuula duraaf haalli adeemsa qabsoo bifa kamiin akka ta’uu danda’u hundas ummata dhaqqabsiisuf karoorri isaa kan addaan hin citne ta’uu isaas kan beekamu yommuu ta’uolola jaleen wayyaanee yeroo ammaa ummata jiddutti bittinneessaa jirtu kanas fashalsiisuu fii soba ta’uu isaa kan mirkaneessuu danda’u ta’uu isaas akka hubattan barbaadna.hojii gamtaa tokkummaa irratti kan xiyyeeffatee hojjatu gareelee baayyee waan ta’aniif isaan hunda wajjin hidhata tokkoon hojjachaa kan jiru yommuu ta’u walumaa galatti hojiin keenya hojii milkaawaa dhaloota boruuf seena qabeessa akka ta’uu fii seenaa qulqullaawaa ta’e dhaloota boruu dhaalchisuuf kan tattaafatu ta’uu isaas otuun hin tuqin bira darbuu kanan hin barbaadne keessaa yaada isa tokkodha.

Www.meeshaalee.nl

www.maddaseena.com